چه‌طوری بپرسیم؟

واقعیت‌ش من خودم هیچ ادعایی در زمینه‌ی این که «سوال‌های خوب می‌پرسم» ندارم، حقیقتاً خودم از پرسیدن توی Stack Overflow به دلیل پرسیدن «سوالات تکراری» بن شدم :))

چیزی که اینجا می‌نویسم، صرفاً انتظارات خودم از طرف مقابل و چیزایی هست که خودم رعایت می‌کنم، هست. خصوصاً در گروه‌های تلگرامی که پرسش و پاسخ‌های فنی در جریان هست و از طرفی کوتاه‌بودن پرسش و پاسخ و فاصله‌ی زمانی اونا یه مزیت محسوب میشن، این که «خوب سوال بپرسیم» خیلی مهمه. این‌ها قوانین اساسی نیستن که رعایتشون همه‌جا الزامی باشه، البته توی بعضی از سایت‌ها از جمله شبکه Stack Exchange رعایت این قوانین و یه سری قوانین خاص دیگه، کاملاً اجباری هست.

فرض ما این هست که شما می‌خواید سوال تخصصی در حوزه نرم‌افزار و خصوصاً سیستم‌عامل GNU/Linux بپرسید.

۱. از ادبیات سلیس استفاده کنید

سوالتون رو جوری بپرسید که حتی یه بچه‌ی ۷ ساله هم به راحتی بتونه سوالتون رو بخونه و نهایتاً توی اصطلاحات و واژه‌های فنی گیر کنه :)) این‌که «همه بتونن سوالتون رو بخونن» مهم‌ترین اصل هست.

۲. سؤال دومتون رو اول بپرسید / از سوال‌پرسیدن نترسید

شخصاً به این شعار علاقه چندانی ندارم، در عین حال، گویا هم هست. سوالاتی از قبیل «کی فلان چیزو بلده» یا «کی فلان کارو کرده»، نه تنها سوال نیستن، بلکه اسپمن. وقتی شما می‌پرسید «کی فلان کارو کرده بیاد پی‌وی» (یا مشابه این)، در واقع دارید خودخواهی خودتون و بی‌وفایی‌تون نسبت به جامعه رو نشون میدید. سوالتون رو مستقیم بپرسید و اجازه بدید که دیگران هم از سوال و جوابتون بهره‌مند بشن.

از سوال‌پرسیدن نترسید، از این‌که «سوالم احمقانه است» یا «همه بلدن فقط من بلد نیستم» نترسید. شما بالاخره این سوال رو باید بپرسید. حالا ممکنه از گوگل، یه شخص یا یه گروهی از افراد بپرسید. هیچ‌کس حق نداره به خاطر سوالتون، مسخره‌تون کنه ؛ مسخره‌کردن سوال، نشون‌دهنده‌ی مهارت یا قدرت کسی نیست.

یه عده‌ای از افراد (دور از جون شما)، در کمال بی‌شعوری و بی‌فرهنگی، سوالات خودشون رو بعد از اینکه پاسخ رو گرفتن، حذف می‌کنن و مخاطب‌های بعدی رو از استفاده از این سوال/جواب‌ها محروم میکنن و نه‌تنها به خودشون، بلکه به فردی که هم که کمکشون کرده، توهین میکنن.

۳. جستجو، جستجو و جستجو!

گوگل تقریباً همه چیز رو میدونه، حتی میدونه دیشب دوستتون کجا بوده، کِی رفته و کِی برگشته (این که گوگل از این حجم عظیم از اطلاعات چه استفاده‌هایی میکنه، خارج از بحث ماست.). بنابراین خیال نکنید که سوال فنی‌تون، پاسخی نداره؛ به خصوص اگه مشکلی که دارید با مدل خاصی از سخت‌افزار یا نسخه مخصوصی از نرم‌افزار هست. در ۹۰٪ موارد (مخصوصاً مشکلات با سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای آزاد)، فردِ دیگه‌ای به این مشکل خورده و سوالش رو در یکی از سایت‌ها/انجمن‌ها مطرح کرده و به احتمال ۹۵٪ جواب هم گرفته. پس این‌که «سوال من خاصه» و «کسی قبلاً به این مشکل نخورده» رو بندازید دور و جستجو کنید.

نکته: البته جستجوکردن هم مهارت و قوانین خودش رو داره!

۴. توضیح بدید

وقتی موقع پارتیشن‌بندی یا نصب GRUB، به Error برخوردید، به این معنی نیست که باگ پیدا کردید! توضیح بدید که مراحل قبل چیکار کردید. اگه صبح بیدار شدید و اوبونتوی نازنینتون بالا نیومد، به این معنی نیست که گنو/لینوکس، آشغال هست و برای این‌که «چجوری برگردم ویندوز» هول داشته باشید.

سر صبر، با حوصله و آرامش، مشکلتون رو مطرح کنید. اگه مشکلتون بدون خبر به‌وجود اومده، توضیح بدید که آخرین کارهایی که با سیستم‌تون کردید چی بودن و این‌که خودتون فکر می‌کنید مشکل از کجاست.

۵. خطاها و نکته‌ها، زینتی نیستند

باور کنید که خطاها و Warningهایی که سیستم‌های نرم‌افزاری نشان می‌دهند، زینتی یا مخصوص گیک‌ها و نِرد‌ها نیستند! در واقع، اونا برای این هستند که شما یا یه فردِ وارد، متوجه بشه که مشکل از کجاست و راه‌حلش چیه. قرار هم نیست که هر کسی از این خطاها و پیام‌ها سر دربیاره. اگه شما ازش سردرنمیارید، دلیلی بر این نیست که توی حل مشکلتون کمکتون نمیکنن.

پس، همیشه خطا‌ها و پیام‌هایی که سیستم‌های نرم‌افزاریتون میدن رو به افراد خبره‌تر نشون بدید تا اونا کمکتون کنند. پیام‌هایی که طولانی‌تر هستند رو میتونید به سایت‌هایی مثل pastebin یا BeePaste بفرستید تا دیدنش برای همه راحت‌تر باشه.

۶. به دردِ دیگران هم بخورید

در شبکه‌های تخصصی، خصوصاً Stack Exchange، پرسش شما باید «قابل ربط‌دادن به دیگران» باشد. برای این‌که سوالتون این ویژگی رو داشته باشه، باید به یه سری نکات توجه کنید که برای مثال:

  • مدل سخت‌افزار سیستمتون رو به طور کلی بیان نکنید. مثلاً نپرسید که «لپ‌تاپ Acer E1 570G من وقتی میخوام وارد اوبونتو بشم روی صفحه‌ی لاگین گیر میکنه، چیکارش کنم؟»، به‌جاش بپرسید «لپ‌تاپ ایسر من که از پردازنده‌ی مرکزی Intel Core i3، کارت گرافیک NVIDIA GT 720M و … استفاده میکنه، موقع لود اوبونتو، …». اینجوری شما و فردی که این مشکل رو داره با هم یه نقطه اشتراک پیدا می‌کنید که اون هم داشتن کارت گرافیک NVIDIA و احتمالا درایور گرافیک NVIDIAست. پس متوجه میشه که ایراد از درایور NVIDIAست و سعی می‌کنه برای اون راه حل بده.
  • «سلام! من می‌خوام با پیتون یه پروژه دانشگاهی بنویسم، تا اینجاشو نوشتم، بقیه‌شو چیکار کنم: import os»
    از جمله سوالاتی که معمولاً با واکنش‌هایی مثل 😐 توی پیام‌رسان‌ها و «خسته نباشی» توی شبکه SE همراهه. این که شما می‌خواید کدی رو بنویسید اما بلد نیستید، اسمش «مشکل» یا «سوال» نیست. اگه جایی گیر کردید یا توی نوشتن کدی به مشکل برخوردید، اون وقت شما سوال دارید، که البته آوردن کدی هم که نوشتید، ضروریه.

این ۶ مورد، فعلاً تمام چیزهایی هستند که به نظرم میومدن 🙂 شما هم اگه نظر دیگه‌ای دارید یا فکر می‌کنید موردی باید اضافه بشه، حتماً در بخش کامنت‌ها بهم بگید.

منتشرشده توسط

احسان

توسعه‌دهنده‌ی نرم‌افزار، فریلنسر پاره‌وقت و طرفدار نرم‌افزارهای آزاد.

1 دیدگاه برای «چه‌طوری بپرسیم؟»

  1. آخ آخ آخ گفتی.
    یا هی درجا پا نشید برید خصوصی این سوالاتتون رو بپرسید، بذارید تو انجمنی چیزی تا شاید ۲نفر دیگه هم مشکلشون حل بشه…

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *